Otomatik araç kullanımına baktığımız zaman, Türkiye’de gelişen daha da sayısı artan bir otomatik vites kullanımı söz konusu olduğunu görebiliyoruz. Fakat yine de Otomatik vites kullanıcılarının aklına takılan bazı sorulardan biri de sorunsuz otomatik vites tipi nedir? Yarı – otomatik, Tam otomatik vites ne demektir gibi. Yazımız da bu soruların cevaplarını yanıtlayacağız.

Yazımızın içerisindeki konu başlıklarına buradan erişebilirsiniz.

Kaç Tip Otomatik Vites Mevcut?

Şu an pazarda bulunan araçlarda kullanılan 4 adet otomatik vites tipi mevcuttur.

  • Tork Konvertörlü Şanzıman
  • CVT Şanzıman
  • EasyTronic Şanzıman
  • DSG Şanzıman

Geleneksel Tork Konvertörlü Şanzıman

Uzun yıllar piyasaya hakim olan bu teknoloji Euro’nun artması ile birlikte otomobil tüketimine daha olumlu yönde etki eden şanzımanlara yönelmeye başladı. Fakat son zamanlarda üreticiler tekrar Tork Konvertörlü şanzımanlara dönmeye başladı.

Tork Konvertörlerine Geri Dönüşün Artıları

  • Uzun ömürlü olmaları
  • Yakıt Tüketime eskisi gibi olumsuz etki etmemesi
  • Kullanım kolaylığı
  • Konfor seviyesi
  • Son derece hızlı vites geçişi
  • Sarsıntısız vites geçişi

Hangi Modeller Tork Konvertörlü Şanzıman Kullanıyor?

BMW, Mercedes kullanıyor fakat bu markalarda çift kavramalı modeller de mevcut. Peugeot, Citroen, DS ve yeni katılan Opel. Opel eskiden EAT6 kullanıyordu artık bütün modellerinde EAT8 modeline geçiş yapacaklar. Mazda, kendi yaptığı Skyactiv 6 ileri şanzıman modeli ile devam ediyor. Ford, yeni Focus modeli ile birlikte geleneksel kavramaya geri dönüyor. Eskiden Powershift ile çift kavramı modelleri ile devam ediyorlardı ama artık Tork Konvertörlü şanzımanlara geri dönüş yaptılar.

200 – 250 bin km boyunca düzgün kullanımda Tork konvertörlü şanzımanın kullanım ömrü bulunmaktadır. Herhangi bir bakıma da ihtiyaç duymamaktadır bu durumda. Ekstra bir maliyet bile çıkarmıyor otomatik şanzıman.

EasyTronic (Otomatikleştirilmiş) Şanzıman (Yarı-Otomatik)

Tamamen otomobil firmalarının hem emisyon normlarına uymak hemde otomatik şanzıman maliyetini düşük tutmak için geliştirdiği bir sistem. Otomatikleştirilmiş şanzımanlar otomatik vites değildir aslında bunlar manuel olarak tabir edilir. Bildiğimiz Manuel şanzımanı sadece vites değiştirmesi için kullanılan elektro hidrolik sistem var. Sizin yerinize sadece aktüatör dediğimiz bir parça debriyaja basıp bırakıyor.

EasyTronic Şanzıman Artıları ve Eksileri

Artıları

  • Sistem ağırlığı olmadığı için yakıt tüketimine etkisi yok
  • Hassas bir vites değiştirme yaptığı için manuele oranla daha düşük yakıt tüketimi

Eksileri

  • Konfor olarak vites değiştirirken sallanma yaratıyor.
  • Yokuşlarda manuel müdahaleye ihtiyaç duyar
  • Dur kalklarda sürekli yarım debriyaj gittiğiniz için sistem soğumayı bekler ve hareket edemezsiniz.

Hangi Modeller EasyTronic Şanzıman Kullanıyor?

PSA Grup (Peugeot, Citroen, DS) belli modellerinde mevcut, daha çok küçük modellerinde. Toyotalar da var yine eski modellerinde. Yarı otomatik diye geçen modellerin hepsinde bu teknoloji ile karşılaşmaktasınız. Sorun çıkartan bir şanzıman olduğu için de uzak durmanız tavsiye edilmektedir.

CVT Şanzıman (Sürekli Değişken Oranlı Aktarma)

Başlangıç ve bitiş dişlileri arasında bulunan bir kasnak siz gaza basma oranınız ile birlikte kendi belirlediği oranda kasnak gidip geliyor. Başlangıç ve bitişteki kasnaklar birbirine yaklaşıp uzaklaştıkça oran değişiyor ve siz araba kullanırken bu bütün oranları kullanıyorsunuz.

CVT Şanzıman Artıları ve Eksileri

Artılar

  • Normal şanzımanlardan daha hafif
  • Emisyona ve yakıt tüketimine faydası var
  • Şehir içi kullanımda çok konforlu
  • Herhangi bir vites geçişi olmadığı için sarsıntı yok

Eksiler

  • Performanslı kullanımda kötü performans
  • Virajlarda performans almak istiyorsanız yüksek hızlarda gaz tepkisi ne yazık ki bekleneni vermiyor

Hangi Modeller CVT Şanzıman Kullanıyor?

Avrupa ‘da çok fazla kullanılan bir şanzıman türü değil, çünkü çok fazla sevilmedi. Daha çok japonlar kullanıyor. Nissan, Honda, Toyota gibi firmalarda kullanılıyor.

DSG Şanzıman (Çift Kavramalı)

Volkswagen grubu ile ün kazanan DSG aslında çift kavramalı bir şanzıman ve şu an pek çok firma bu şanzıman türünü hali hazırda kullanıyor. Aslında DSG ‘de otomatik şanzıman değildir. Bu şanzıman türü 2 adet manuel şanzımanı tek kutuya koyarak oluşturulmuştur. 2 Adet baskı balata vardır, 2 adet seçici vardır ve 2 adette merkez (priz direk) dolayısıyla bir viteste giderken diğeri hazır olarak bekletilir. Bu yüzden çok hızlı bir şekilde vites değişimi gerçekleşir. Ama genel olarak baktığımız da DSG bir manuel şanzımandır. Otomatikleştirilmiş veya manuel şanzımanlar gibi 2 adet aşınan parçası bulunmakta ve maliyeti de ona göre çıkmaktadır.

DSG Şanzıman Artıları ve Eksileri

Artıları

  • Çok hızlı vites değişimi
  • Vites değişimi hissedilmez
  • Sportif ve konforlu kullanıma uygundur
  • Yakıt tüketimi çok iyi

Eksileri

  • Frenlere aşırı yük binmesi (*)
  • Park ederken küçük gaz dokunuşlarının yapılamaması (**)
  • Baskı Balata değişimi olmaktadır

(*) Bu şanzımanlar da geri kaydırmamak için manuel kavramalı olduğu için arka frenler kullanılmaktadır. Tork konvertörü olmadığı için arabayı askıda tutacak bir sistem mevcut değil. Ayağınızı frenden kaldırıp gaza kadar götürdüğünüz sürede yaklaşık 1,5-2 saniye frenler basılı tutmaya devam ediyor. Bunu bazı markalar oturtamadığı için gaza bastığınız da aracın arkası oturması ile birlikte size ileride balata disk, bağlantılarında sorun açacak bir duruma dönüşecektir.

(**) Geri geri yokuş yukarı bir yere park etmeye çalıştığınız da manuel vitesli bir araçta fren kullanmazsınız gazla dengeler küçük hareketler yapabilirsiniz. Fakat DSG şanzımanı ile frene basmazsanız araç öne kayacaktır, bunun nedeni ile birlikte AutoHold seçeneğini koydular yokuş aşağı olsanız da araç kendi fren yaparak aracı tutmanızı sağlıyor. Yukarıda anlattığımız fren süresinin otomatik 1,5-2 saniye olması ve her gaza bastığınız da aracı kastırmak ve titreşime mağruz bırakmak, ayrıca park etmek istediğiniz yere ince ayarlı bir şekilde girememek ciddi problemler yaratıyor.

Eskiden 6 ileri DSG modellerinde diskler bir suyun içerisindeydi ve buna Islak kavramalı deniyordu. Bu modellerde aşınma sorunu olmadığı için kullanıcıya eksi bir yönü olmuyordu. 7 ileri DSG ile birlikte Kuru kavramalı geçişi başladı ve DSG ‘den başı yananların sayısı artmaya başladı. Eğer DSG yani çift kavramalı kullanıyorsanız veya satın alacaksanız, DSG kullanmayı öğrenmeniz gerekiyor. Aksi takdirde 15,000 – 20,000 km sonra balatalardan biri bitebilir. Yoğun trafikte sürekli yarım debreiyaj veya 1. vites ile 2.vites arasında geçiş yaptığı için balatayı sürekli ısıtıyor. Şanslıysanız şanzıman ısındı ibaresi çıkıyor, sistem soğusun diye şansınız yok ise de sistemi bozup DSG sisteminin tamiri veya değişimleri için büyük miktarda para ödemeniz gerekmektedir.

DSG Şanzıman Trafikte Nasıl Kullanılır?

DSG şanzımanın yoğun trafikte ve günlük kullanımı olarak daha uzun ömürlü kullanım için bir kaç ipucu bırakacağız. Bunun bir kaç yolu var bunları liste olarak sizlere sunalım.

  • Çok yoğun trafikte DSG şanzımanı Manuel olarak kullanın ve 1. vites de kalsın.
  • Önünüzdeki hareket edince hemen hareket etmeyin biraz aranız açılsın sonra harekete başlayın ki şanzıman tam kavramayı yapıp yarı debriyaj dediğimiz kısımda gitmesin.
  • Yada Sport Moduna alırsanız deviri daha uzun tutacağı için yine yoğun trafikte yararı olacaktır.
  • Eğer trafikte uzun beklemeler varsa Boşa almanız gerekmektedir.

CEVAP VER

Yorumunuzu giriniz.
İsminizi girin lütfen